Hội nghị tập huấn nghiệp vụ và ứng dụng CNTT TĐT kinh tế 2026

  26/11/2025 |  41

Để tiếp tục thực hiện Tổng điều tra kinh tế năm 2026 giai đoạn thu thập thông tin, từ ngày 10-13/11/2025, tại tỉnh Quảng Ninh, Bộ Tài chính (Cục Thống kê) đã tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ và ứng dựng công nghệ thông tin Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Hội nghị nhằm hướng dẫn nghiệp vụ thu thập thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin triển khai Tổng điều tra trên phạm vi cả nước, bảo đảm cho công tác thu thập, xử lý và tổng hợp thông tin được thực hiện chính xác, đồng bộ và hiệu quả.

Tham dự Hội nghị, về phía Cục Thống kê có Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, chủ trì Hội nghị; các Phó Cục trưởng Nguyễn Trung Tiến, Đỗ Thị Ngọc; đại diện Lãnh đạo, công chức các Ban, Văn phòng; Lãnh đạo, công chức thống kê các tỉnh, thành phố.

Về phía tỉnh Quảng Ninh có đồng chí Vũ Văn Diện, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh; đại diện một số sở, ngành địa phương.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ.

Phát biểu khai mạc và chỉ đạo Hội nghị, Cục trưởng Nguyễn Thị Hương cho biết, năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước ngoặt trong công cuộc đổi mới tổ chức bộ máy hành chính nhà nước: Từ việc tinh gọn cơ cấu tổ chức các bộ, ngành đến việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh (từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố). Trong bối cảnh đó, dữ liệu thống kê giữ vị trí cốt lõi trong cung cấp nền tảng thông tin tin cậy, là phần không thể thiếu của bộ máy “kiến tạo – liêm chính – hành động phục vụ Nhân dân”; giúp xây dựng chính sách và thực hiện quản lý, điều hành phát triển dựa trên bằng chứng. Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là một trong những nguồn thông tin quan trọng đóng góp vào nguồn dữ liệu kinh tế – xã hội hiện nay.

Tổng điều tra kinh tế là một trong ba cuộc Tổng điều tra thống kê quốc gia được quy định trong Luật Thống kê, thực hiện định kỳ 5 năm một lần. Tổng điều tra kinh tế đã được tiến hành sáu lần, lần đầu tiên thực hiện vào năm 1995 và lần gần đây nhất được thực hiện vào năm 2021; năm 2026 là cuộc Tổng điều tra kinh tế lần thứ 7 tại Việt Nam.

Tổng điều tra kinh tế cung cấp thông tin phục vụ chỉ đạo, quản lý, điều hành phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương. Cùng với kết quả Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 hình thành bộ cơ sở dữ liệu về thực trạng tình hình phát triển kinh tế của đất nước và các địa phương. Cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được triển khai trong bối cảnh mới khi dữ liệu trở thành nguồn lực chiến lược và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản lý, điều hành kinh tế – xã hội. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội lớn để ngành Thống kê khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng thông tin thống kê quốc gia.

Tổng điều tra kinh tế năm 2026 thực hiện thu thập thông tin về tình hình và kết quả sản xuất kinh doanh của 06 loại đơn vị điều tra, gồm: Tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, chi nhánh doanh nghiệp hạch toán độc lập trực thuộc doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân (gọi chung là doanh nghiệp); Đơn vị sự nghiệp ngoài công lập; hội, hiệp hội; cơ sở sản xuất kinh doanh trực thuộc cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập; Cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể; Tổ hợp tác; Chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam; Cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.

Tổng điều tra kinh tế năm 2026 do Bộ Tài chính chủ trì triển khai, các bộ, ngành và địa phương chủ trì thu thập thông tin thuộc phạm vi quy định. Trong đó, Bộ Quốc phòng thu thập thông tin của doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng quản lý; UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo thu thập thông tin các đơn vị điều tra đóng trên địa bàn. Thời gian thu thập thông tin vào tháng 01/2026 và tháng 4/2026; trong đó, tháng 01/2026 thu thập thông tin tại các cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, cơ sở tôn giáo, tổ hợp tác; tháng 4/2026 tại các đơn vị điều tra còn lại.

Cục trưởng cho biết, điểm mới nổi bật của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là đổi mới toàn diện phương pháp thu thập thông tin, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong tất cả các công đoạn của Tổng điều tra giúp nâng cao chất lượng thông tin, đặc biệt với những thông tin bổ sung đáp ứng nhu cầu thông tin trong tình hình mới. Cụ thể: (i) Quy trình thu thập thông tin được thực hiện trong hai giai đoạn, trong đó giai đoạn lập bảng kê giúp cung cấp thông tin nền tảng ban đầu của các đơn vị điều tra. Trong đó, đối với các đơn vị điều tra là cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, đây là giai đoạn giúp đếm đủ và phân loại cơ sở theo đúng phân ngành kinh tế; là nền tảng thu thập các thông tin cơ bản đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh. (ii) Triển khai ứng dụng công nghệ thông tin một cách toàn diện trong các giai đoạn của tổng điều tra từ công tác chuẩn bị; thu thập thông tin; kiểm tra, giám sát, xử lý dữ liệu và nghiệm thu. Bên cạnh đó, công tác điều hành, chỉ đạo tổng điều tra được triển khai thực hiện đồng bộ trên môi trường số. Trong đó, có hai ứng dụng lần đầu tiên được thực hiện trong điều tra thống kê là: công nghệ AI trong xác định mã ngành và ứng dụng bản đồ số kết nối dữ liệu định vị vệ tinh của các đơn vị điều tra theo thời gian thực trong quá trình thu thập thông tin tại địa bàn. (iii) Mở rộng và cập nhật nội dung điều tra để phản ánh rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất kinh doanh. (iv) Tăng cường liên thông, đồng bộ cơ sở dữ liệu giữa Tổng điều tra và các nguồn dữ liệu hành chính như đăng ký kinh doanh, thuế, dữ liệu hải quan…

Để Hội nghị tập huấn đạt được hiệu quả tốt nhất, Cục trưởng đề nghị các đại biểu tham dự tập huấn nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động nghiên cứu, nắm vững quy trình nghiệp vụ, phương pháp thu thập và xử lý thông tin, bảo đảm công tác triển khai tổng điều tra tại các địa phương được thống nhất và đạt chất lượng cao.

Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Vũ Văn Diện, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, trong những năm qua, Quảng Ninh luôn quan tâm, chỉ đạo quyết liệt công tác thống kê, coi đây là công cụ quan trọng để phân tích, dự báo và hoạch định chính sách phát triển bền vững. Cùng với tốc độ tăng trưởng GRDP luôn nằm trong nhóm cao của cả nước, công tác chuyển đổi số, xây dựng chính quyền điện tử và hiện đại hóa công tác thống kê của Tỉnh cũng đã có nhiều bước tiến mạnh mẽ, góp phần phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành của chính quyền các cấp.

Năm 2026 là năm mở đầu thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2026–2030, giai đoạn được xác định là “tăng tốc chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững”. Do đó, cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp cung cấp thông tin toàn diện phục vụ việc đánh giá, hoạch định chính sách, điều hành phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời là căn cứ để xây dựng chiến lược phát triển giai đoạn 2026 – 2030. Việc tổ chức thành công Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn thống kê mà còn góp phần tạo dựng cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số trong giai đoạn mới.

Về phía tỉnh Quảng Ninh, Tỉnh cam kết sẽ chỉ đạo triển khai tổ chức tốt cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trên địa bàn, triển khai điều tra chính thức từ ngày 01/01/2026 bảo đảm đúng phương án, tiến độ và chất lượng theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương, góp phần vào thành công chung của cả nước. Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất để Hội nghị tập huấn nghiệp vụ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được tổ chức tại tỉnh Quảng Ninh thành công.

Theo Kế hoạch Hội nghị sẽ diễn ra trong 04 ngày với các nội dung: Giới thiệu một số nội dung chính của Phương án Tổng điều tra kinh tế năm 2026; Hướng dẫn quy trình thu thập thông tin đối với các loại phiếu điều tra cơ sở sản xuất, kinh doanh, đơn vị hành chính, tổ chức hiệp hội và tổ chức phi lợi nhuận; Giới thiệu chi tiết nội dung các phiếu điều tra cơ sở sản xuất kinh doanh, đồng thời hướng dẫn phương pháp ghi chép, rà soát và kiểm tra tính hợp lý của thông tin trong quá trình điều tra…

Chương trình tập huấn sẽ tập trung vào hướng dẫn nghiệp vụ kỹ thuật, bao gồm: Kiểm tra, làm sạch và sử dụng biểu mẫu dữ liệu điện tử; hướng dẫn sử dụng trang Web điều hành chung Tổng điều tra; hướng dẫn sử dụng trang Web giám sát phiếu điều tra; các nội dung liên quan tới công tác tuyên truyền cho Tổng điều tra…

Hội nghị cũng dành nhiều thời gian để các đại biểu thảo luận, phân tích nhiều tình huống thực tế xảy ra trong các kỳ Tổng điều tra trước nhằm rút kinh nghiệm, đặc biệt liên quan đến xử lý phiếu khó, địa bàn đặc thù (vùng cao, hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số), phối hợp điều tra liên ngành và giải pháp truyền thông nâng cao sự phối hợp từ phía người dân…/.

Nguồn: Tổ Truyền thông và Thư viện,Văn phòng Cục Thống kê